فهرست مطالب
این مقاله، قسمت دهم از سری مقالات آموزشی تحلیل بنیادی بورس از مبتدی تا پیشرفته است.
مقدمه
ترازنامه یکی از کلیدیترین صورتهای مالی شرکتهاست که وضعیت داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سهام را در یک نقطه زمانی مشخص نشان میدهد. تحلیل این صورت مالی به سرمایهگذاران کمک میکند سلامت مالی، توان نقدینگی و ساختار سرمایه شرکت را ارزیابی کنند و تصمیمات سرمایهگذاری آگاهانهتری بگیرند.
در این مقاله، با مهمترین نسبتها و شاخصهای تحلیل ترازنامه مانند نسبتهای نقدینگی، بازده داراییها، بازده حقوق صاحبان سهام و اهرم مالی آشنا میشویم و یاد میگیریم چگونه از آنها برای ارزیابی کارایی و ریسک شرکت استفاده کنیم.
نسبت جاری
نسبت جاری یکی از مهمترین شاخصهای توانایی شرکت در پرداخت تعهدات کوتاهمدت است و نشان میدهد که شرکت تا چه اندازه میتواند بدهیهای جاری خود را با داراییهای جاری پوشش دهد.
- نسبت بالاتر از ۱ معمولاً نشاندهنده توانایی کافی برای پرداخت بدهیهای کوتاهمدت است.
- نسبت پایینتر از ۱ بیانگر فشار نقدینگی و احتمال مشکلات در تأمین منابع برای تسویه بدهیهاست.
- در بیشتر صنایع، نسبت جاری بین ۱.۵ تا ۲ بهعنوان محدوده سالم و متعادل تلقی میشود. نسبتهای خیلی بالا ممکن است نشاندهنده داراییهای جاری مازاد و استفاده ناکارآمد از منابع باشد.
- بررسی روند این نسبت در چند دوره متوالی به تحلیلگر کمک میکند تا تغییرات نقدینگی و کارایی مدیریت سرمایه در گردش را شناسایی کند.
نسبت آنی
نسبت آنی یکی از شاخصهای نقدینگی کوتاهمدت است که نشان میدهد شرکت تا چه اندازه میتواند بدهیهای جاری خود را بدون فروش موجودی کالا پوشش دهد. این نسبت تمرکز بیشتری بر داراییهای نقد و نقدشوندنی دارد و قدرت واقعی پرداخت بدهیهای کوتاهمدت را نمایش میدهد.
- نسبت آنی بالاتر از ۱ نشاندهنده توانایی مناسب شرکت در پرداخت بدهیهای جاری با داراییهای نقد و شبهنقد است.
- نسبت آنی کمتر از ۱ ممکن است هشدار کمبود نقدینگی واقعی و وابستگی به فروش موجودی برای تسویه بدهیها باشد.
- در اکثر صنایع، نسبت آنی بین ۰.۸ تا ۱.۲ بهعنوان محدوده سالم در نظر گرفته میشود. نسبتهای بالاتر ممکن است نشاندهنده داراییهای نقد مازاد و استفاده ناکارآمد از منابع باشند، در حالی که نسبتهای پایینتر از حداقل، نشاندهنده ریسک نقدینگی است.
- بررسی روند این نسبت در طول دورههای مالی، وضعیت واقعی نقدینگی و کارایی مدیریت سرمایه در گردش را روشن میکند.
نسبت نقدینگی
نسبت نقدینگی شاخصی است که نشان میدهد شرکت تا چه اندازه میتواند تعهدات کوتاهمدت خود را با داراییهای نقد پوشش دهد. این نسبت دید کلی از توان شرکت در مدیریت جریان نقدی و تعهدات مالی فوری ارائه میدهد.
- عدد بالاتر بیانگر توانایی کافی شرکت در پرداخت بدهیهای کوتاهمدت بدون نیاز به فروش موجودی کالا یا دریافت مطالبات است.
- عدد پایینتر هشدار کمبود نقدینگی و احتمال مشکلات در تأمین منابع برای تسویه بدهیها را نشان میدهد.
- بررسی روند نسبت نقدینگی در چند دوره متوالی به تحلیلگر کمک میکند پایداری و انعطافپذیری جریان نقدی شرکت را ارزیابی کند.
- در بیشتر صنایع، نسبت نقدینگی بین ۰.۷ تا ۱ بهعنوان محدوده سالم در نظر گرفته میشود. نسبتهای بالاتر ممکن است نشاندهنده داراییهای نقد مازاد و مدیریت ناکارآمد منابع باشد، در حالی که نسبتهای پایینتر ریسک کمبود نقدینگی را هشدار میدهند.
نسبت بدهی
نسبت بدهی شاخصی است که نشان میدهد چه بخشی از داراییهای شرکت از طریق بدهی تأمین شده است و میزان وابستگی شرکت به منابع قرضی را مشخص میکند. این نسبت معیاری از ریسک مالی و ساختار سرمایه شرکت است.
- عدد پایین نشاندهنده اتکای کمتر به بدهی و ریسک مالی کمتر است.
- عدد بالا میتواند نشانه استفاده زیاد از منابع قرضی برای تأمین مالی باشد که ممکن است فشار بهره و ریسک نقدینگی را افزایش دهد.
- شرکتهای با ریسک پایین: ۲۰ تا ۴۰ درصد
- شرکتهای با رشد سریع یا سرمایهبر: ۴۰ تا ۶۰ درصد
- نسبتهای بالاتر از ۶۰ درصد ممکن است نشانه فشار بدهی و ریسک مالی بالاتر باشند.
- نسبت بدهی ابزار کلیدی برای ارزیابی ریسک مالی و توازن منابع داخلی و خارجی شرکت است. تحلیل دقیق این نسبت در کنار سایر شاخصها به سرمایهگذار کمک میکند تا ساختار سرمایه سالم و پایدار را تشخیص دهد.
نسبت اهرم
نسبت اهرم مالی نشان میدهد شرکت تا چه اندازه از سرمایه قرضی (بدهی) برای تأمین مالی داراییها استفاده کرده است. این نسبت معیاری از ریسک مالی و تأثیر بدهی بر سودآوری سهامداران محسوب میشود.
- شرکتهای محافظهکار: معمولاً بین ۱.۲ تا ۱.۵
- شرکتهای در حال رشد یا سرمایهبر: ۱.۵ تا ۲
- نسبتهای بسیار بالا ممکن است ریسک مالی زیاد و فشار بر جریان نقدی را نشان دهند و این موضوع میتواند بازدهی حقوق صاحبان سهام را به کمک بدهی بالا ببرد.
- نسبت اهرم مالی ابزاری کلیدی برای درک تأثیر بدهی بر سودآوری و ریسک شرکت است. تحلیل دقیق آن در کنار سایر شاخصها، دید کاملی از ساختار سرمایه و کارایی استفاده از منابع فراهم میکند.
گردش داراییها
گردش داراییها شاخصی است که نشان میدهد شرکت چقدر کارآمد از داراییهای خود برای تولید فروش استفاده کرده است. این نسبت معیاری از بهرهوری مدیریت و کارایی استفاده از منابع شرکت محسوب میشود.
- عدد بالاتر نشاندهنده بهرهوری بالای داراییها و توان شرکت در تولید فروش بیشتر با دارایی موجود است.
- عدد پایینتر میتواند به معنی استفاده ناکارآمد از داراییها یا وجود داراییهای مازاد باشد که سودآوری شرکت را محدود میکند.
- صنایع تولیدی: ۰.۷ تا ۱.۵
- صنایع خدماتی و خردهفروشی: ۱ تا ۲.۵
- نسبتهای پایینتر از محدوده معمول ممکن است نشانه داراییهای بلااستفاده یا سرمایهگذاری ناکارآمد باشند.
- گردش داراییها ابزار کلیدی برای ارزیابی کارایی و بهرهوری مدیریت داراییها است. تحلیل دقیق این نسبت در کنار سایر شاخصهای سودآوری، تصویر واقعی از عملکرد شرکت و استفاده بهینه از منابع را نشان میدهد.
بازدهی داراییها (ROA)
بازدهی داراییها شاخصی است که نشان میدهد شرکت چقدر توانسته از داراییهای خود برای تولید سود استفاده کند. این نسبت معیاری از کارایی مدیریت در بهرهبرداری از منابع و قدرت سودآوری داراییها ارائه میدهد.
- عدد بالاتر نشاندهنده استفاده مؤثر از داراییها برای ایجاد سود و کارایی بالای شرکت است.
- عدد پایینتر میتواند بیانگر بهرهوری کم داراییها، سرمایهگذاریهای غیرمؤثر یا افزایش داراییهای مازاد بدون تولید سود کافی باشد.
- تحلیل روند بازدهی داراییها در چند دوره مالی به شما کمک میکند تغییرات در کارایی مدیریت و بازدهی داراییها را شناسایی کنید.
- مقایسه بازدهی داراییها با میانگین صنعت امکان ارزیابی جایگاه رقابتی شرکت را فراهم میکند.
بازدهی حقوق صاحبان سهام (ROE)
بازدهی حقوق صاحبان سهام شاخصی است که نشان میدهد شرکت چقدر توانسته از سرمایه سهامداران برای تولید سود استفاده کند. این نسبت معیاری از سودآوری و کارایی مدیریت در استفاده از سرمایه مالکان است و یکی از مهمترین شاخصها برای سرمایهگذاران به شمار میآید.
تحلیل دوپونت:
- استفاده از بدهیها میتواند بازدهی حقوق صاحبان سهام را افزایش دهد زیرا بخشی از داراییها از طریق بدهی تأمین شده و سود ایجاد شده به نسبت کمتری از سرمایه سهامداران تقسیم میشود.
- رشد بازدهی حقوق صاحبان سهام زمانی مفید است که از طریق رشد در فروش و سودسازی شرکت ایجاد شود نه از طریق بدهیها.
- بازدهی حقوق صاحبان سهام یکی از مهمترین شاخصهای سودآوری است که نه تنها میزان بازده سرمایه سهامداران را نشان میدهد، بلکه با تحلیل دوپون میتوان منابع واقعی افزایش سودآوری را شناسایی کرد و فهمید که آیا رشد سودآوری پایدار است یا ناشی از اهرم مالی و بدهیها.
جمعبندی
برای آنکه بتوانید نقدینگی، سودآوری و ساختار سرمایه شرکتها را به سرعت و با دقت بررسی کنید، نیاز به ابزارهای حرفهای دارید. ترندرو این امکان را فراهم کرده است تا با یک کلیک:
- نسبتهای مالی و نقدینگی را مشاهده کنید.
- بازده داراییها و حقوق صاحبان سهام را تحلیل کنید.
- روند تغییرات ترازنامه را در دورههای مختلف دنبال کنید.
همین حالا از ترندرو استفاده کنید و تحلیلهای دقیق و بهروز ترازنامه شرکتها را به راحتی در اختیار داشته باشید.
ادامه مسیر یادگیری
این مقاله بخشی از سری مقالات آموزشی تحلیل بنیادی بورس از مبتدی تا پیشرفته است. هدف ما این است که شما گامبهگام با مفاهیم پایه تا مباحث تخصصی تحلیل بنیادی آشنا شوید.
اگر علاقهمند هستید مسیر یادگیری خود را ادامه دهید، پیشنهاد میکنیم مقاله بعدی را بخوانید.
* با ثبت نام در ترندرو به صورت های مالی، نسبت های مالی و ارزش گذاری ذاتی سهام های مختلف به آسانی دسترسی داشته باشید.